De uitleg van begrippen in bestemmingsplannen is een terugkerend thema in het omgevingsrecht. Wat als een planregel een begrip gebruikt — zoals ‘normaal onderhoud’ — maar het plan nergens omschrijft wat daarmee bedoeld wordt? De Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State geeft in de uitspraak van 9 september 2026 een interessante inkijk in hoe die interpretatievraag moet worden benaderd. Daarbij erkent de Afdeling uitdrukkelijk dat naast het Van Dale Groot Woordenboek ook andere, objectief onderbouwde omschrijvingen als uitgangspunt kunnen dienen.

De zaak in het kort

De uitspraak betreft een handhavingszaak tussen een verzoeker en het college van burgemeester en wethouders van Staphorst (hierna: ‘het college’). Op een bosperceel tegenover de woning van verzoeker werden 76 bomen gekapt. Omdat de bomen werden gekapt zonder omgevingsvergunning heeft verzoeker het college verzocht om handhavend op te treden. Het college wees dat verzoek af: de kap zou vallen onder ‘normaal onderhoud’, waarvoor het bestemmingsplan geen vergunningplicht kent.

De rechtbank stelde het college in het gelijk. Zij oordeelde dat het college de kap terecht als ‘normaal onderhoud’ in de zin van artikel 12.4, onder c, onder 1, van de planregels had aangemerkt, mede op basis van een advies van Wageningen University & Research (het WUR-advies) over de zogenoemde schermslag. Dit omdat het plan zelf geen duidelijkheid bood hoe het begrip ‘normaal onderhoud’ moest worden uitgelegd.

Verzoeker stelde hoger beroep in. Zijn standpunt: voor de uitleg van het begrip ‘normaal onderhoud’ moet dit geval aansluiting worden gezocht bij het algemeen spraakgebruik en verwijst daarbij naar het Van Dale Groot Woordenboek, dat ‘onderhoud’ omschrijft als ‘het in goede staat houden van’. Het uitleggen van het begrip op basis van het WUR-advies — en daarmee op het begrip ‘schermslag’ — is volgens verzoeker in strijd met de rechtszekerheid. Normaal onderhoud omvat naar zijn opvatting niet meer dan het met enige regelmaat rooien van zieke of dode bomen en het herplanten van een enkele boom; het kappen van 76 bomen valt daar niet onder.

Vaste lijn: letterlijke uitleg, later pas aansluiten bij het algemeen spraakgebruik

De Afdeling bevestigt de bekende interpretatiehiërarchie. Een planregel wordt vanwege de rechtszekerheid in de eerste plaats letterlijk uitgelegd. Biedt die tekst op zichzelf onvoldoende duidelijkheid, dan wordt gekeken naar de samenhang met andere planregels. Is ook dat onvoldoende, dan kan de niet-bindende plantoelichting uitkomst bieden. Pas als al het voorgaande geen antwoord geeft, komt betekenis toe aan de uitleg van het college — en kan het college aansluiting zoeken bij het algemeen spraakgebruik.

Het woordenboek heeft niet altijd het laatste woord

In de praktijk grijpen partijen in het kader van het algemeen spraakgebruik regelmatig naar het Van Dale Groot Woordenboek om aan te tonen wat een begrip betekent, zoals ook verzoeker heeft gedaan. De Afdeling laat in deze uitspraak zien dat dit niet de enige mogelijkheid is. In deze uitspraak heeft de Afdeling het college de ruimte gelaten voor aansluiting bij een andere omschrijving.

Het college had in dit geval aansluiting gezocht bij het WUR-advies over schermslag: een werkwijze ten behoeve van bosverjonging, waarbij een nieuwe bosgeneratie zich kan vestigen onder een scherm van oude bomen. De Afdeling oordeelde dat het college op basis van dit advies de kap van bomen in het kader van schermslag redelijkerwijs als een vorm van normaal onderhoud en beheer van gronden met de bestemming ‘Bos’ heeft kunnen aanmerken.

Het feit dat het college niet aansloot bij het algemeen spraakgebruik maar bij het WUR-advies levert op zichzelf geen strijd met de rechtszekerheid op. De Afdeling voegt daaraan toe dat ook het Van Dale-woordenboek geen eenduidig antwoord geeft: ‘het in goede staat houden van’ is immers een brede omschrijving die de vraag wat als ‘normaal onderhoud’ geldt niet oplost.

Wat betekent dit voor de praktijk?

Deze uitspraak is interessant omdat de Afdeling expliciet erkent dat aansluiting bij het algemeen spraakgebruik niet de enige weg is. Het is de standaardreflex in planologische interpretatiezaken, maar hier wordt bevestigd dat het college ook ruimte heeft om bij een andere — objectief onderbouwde — omschrijving aan te sluiten, zonder dat dit op zichzelf strijd met de rechtszekerheid oplevert.

Neem contact met ons op

Heb je vragen over de uitleg van een bestemmingsplan of twijfel je of voor bepaalde werkzaamheden een omgevingsvergunning nodig is? Neem contact met ons op. Onze specialisten in het omgevingsrecht helpen je graag verder.